پویاروز – تهران- در دولت آمریکا، اختلاف شدید میان مشاوران و فرماندهان درباره ایران ادامه دارد. گروهی جنگطلب خواهان فشار نظامی هستند، اما گروهی دیگر از پایگاه سنتی آمریکا با هرگونه مداخله نظامی مخالفاند. ترامپ با تأکید بر اختیار تصمیم نهایی، چشمانداز تصمیمگیری درباره ایران را پیچیده کرده است.
به گزارش خبرنگار سیاست خارجی ایرنا، در حالی که رسانههای بینالمللی از آمادگی نیروهای نظامی ایالات متحده برای آغاز تجاوز نظامی علیه ایران خبر میدهند، گزارشها حاکی از وجود مخالفتهای جدی در حلقه نزدیک دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، با هرگونه اقدام نظامی است. منابع آگاه میگویند این مخالفتها شامل مشاوران ارشد امنیت ملی و برخی فرماندهان کلیدی ارتش میشود که نسبت به پیامدهای احتمالی یک حمله نظامی هشدار دادهاند.
این اختلاف نظرها به حدی رسیده که دونالد ترامپ اخیرا در واکنش به گزارشهایی مبنی بر مخالفت یکی از فرماندهان ارشد ارتش، با تکذیب آن گفت: «این من هستم که تصمیم میگیرم». او با این جمله بر اختیارات شخصی خود در مسائل امنیتی و نظامی تاکید کرده و نشان داده است که قصد ندارد تصمیم نهایی را به دیگران واگذار کند. این شکاف داخلی در بالاترین سطوح دولت آمریکا میتواند روند تصمیمگیری درباره ایران را پیچیدهتر کند و همزمان با تشدید تنشها در منطقه، هر گونه اقدام نظامی احتمالی را به موضوعی پرریسک و ناپایدار تبدیل سازد. مواضع متناقض در واشنگتن در کنار آمادگی نظامی بالا، چشمانداز مبهمی از تحولات آینده در روابط ایران و آمریکا ارائه میکند.
«این من هستم که تصمیم میگیرم»
دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا روز گذشته در حساب کاربری تروث سوشال نوشت: «داستانهای متعددی از سوی رسانههای جعلی در حال انتشار است که مدعیاند ژنرال دنیل کین، که گاهی «رازین» نامیده میشود، با رفتن ما به جنگ با ایران مخالف است. این گزارش این حجم عظیم از اطلاعات را به هیچ منبعی نسبت نمیدهد و صددرصد نادرست است. ژنرال کین، مانند همه ما، ترجیح میدهد جنگی رخ ندهد، اما اگر تصمیمی برای اقدام علیه ایران در سطح نظامی گرفته شود، نظر او این است که این اقدام بهراحتی پیروز خواهد شد.» وی البته در پایان این پیام تاکید کرد که «این من هستم که تصمیم را میگیرم.»
واکنش رئیس جمهور ایالات متحده به گزارشهای مشابه روزنامه والاستریت ژورنال است که نوشت، دنیل کین به ترامپ هشدار داده است که یک درگیری طولانی «میتواند هزینههای قابلتوجهی برای نیروهای آمریکایی و ذخایر مهمات به همراه داشته باشد.»
این روزنامه گزارش داد که همچنین نگرانیهایی مطرح شده مبنی بر اینکه اگر آمریکا «مقادیر زیادی از مهمات پدافند هوایی و سایر اقلامی را که در تأمین آنها محدودیت وجود دارد مصرف کند»، ظرفیت خود برای حفاظت از متحدان منطقهای در برابر حمله تلافیجویانه ایران را کاهش داده و تواناییاش برای مقابله با چین در یک درگیری آینده را محدود خواهد کرد.
اکسیوس نیز به نقل از منابع آگاه از رایزنیهای داخلی گزارش داد که کین هشدار داده است یک کارزار نظامی علیه ایران میتواند خطر گرفتار شدن آمریکا در یک درگیری طولانیمدت را در پی داشته باشد.
بر اساس گزارش اکسیوس، که نخستینبار نگرانیهای کین را منتشر کرد، این ژنرال هشدار داده است که سطح مخاطره در ایران از عملیات اخیر آمریکا در ونزوئلا ــ که به بازداشت رهبر پیشین آن کشور، نیکلاس مادورو، انجامید ــ بالاتر است و یک حمله میتواند به تلفات قابلتوجه آمریکایی و تشدید گسترده تنشهای منطقهای منجر شود.
در حالی که او بهطور کامل با اقدام نظامی مخالفت نکرده است، یکی از منابع به اکسیوس او را درباره ایران «جنگجویی مردد» توصیف کرده و منبع دیگری گفته است کین در ارزیابی خود از آنچه موفقیت بهحساب میآید و آنچه پس از آغاز خصومتها ممکن است رخ دهد، «واقعبین و هوشیار» است. اکسیوس همچنین نوشته است که «برخی مشاوران ترامپ و برخی افراد حلقه نزدیک به او» درباره «خردمندانه بودن حمله» تردید دارند و به او توصیه میکنند از تهدید نظامی صرفا برای امتیازگیری از جمهوری اسلامی استفاده کند، اما به هویت این مشاوران و نزدیکان اشاره نشده است.
ژاپنتایمز نیز در گزارشی که شامگاه شنبه دوم اسفند منتشر شد نوشت که هرچند به نظر میرسد ترامپ، به «جنگ با جمهوری اسلامی» تمایل دارد اما مشاورانش درباره نگرانیهای اقتصادی رایدهندگان به او هشدار میدهند. این رسانه به نقل از یک مقام ارشد کاخ سفید و بدون اشاره به هویت او نوشت که با وجود لفاظیهای جنگطلبانه ترامپ، هنوز «حمایت یکپارچهای» در داخل دولت برای پیشبرد حمله به ایران وجود ندارد.
این منبع مهمترین دلیل این مخالفتها را نگرانی بابت پایگاه رای جمهوریخوان در انتخاباتهای پیشِ رو در ایالات متحده خواند و نوشت: «دستیاران ترامپ همچنین به ضرورت اجتناب از ارسال پیامی حاکی از بیتوجهی به رایدهندگان مردد که بیشتر نگران اقتصاد هستند، توجه دارند.»
«باید تصمیم بگیرید؛ پای آن تصمیمها بایستید و پیامدهایشان را تحمل کنید»
در دولت آمریکا، در مسئله ایران و گزینههای سیاست خارجی، به وضوح دو گروه از مقامات و مشاوران قابل تشخیص هستند. گروه اول که عموماً جنگطلب و هوادار استفاده از ابزار نظامی برای اعمال فشار بر تهران هستند، بر این باورند که تهدید و اقدامات تهاجمی میتواند موقعیت آمریکا در منطقه و مذاکرات هستهای را تقویت کند. این گروه شامل برخی از فرماندهان نظامی و چهرههای محافظهکار است که هرگونه عقبنشینی یا دیپلماسی صرف را ناکافی میدانند و به دنبال اثبات قدرت و بازدارندگی هستند.
در مقابل، گروه دوم که بیشتر از پایگاه سنتی و عمومی آمریکا برخاسته و با تمایل به مداخله نظامی فاصله دارند، از هرگونه جنگ یا ظهور و بروز نظامی این کشور در منطقه حمایت نمیکنند. اعضای این گروه معتقدند دخالت نظامی میتواند پیامدهای سنگینی برای نیروها و متحدان آمریکا داشته باشد و ترجیح میدهند مسائل از طریق دیپلماسی، فشار اقتصادی و اهرمهای غیرنظامی مدیریت شود.
این تضاد میان دو رویکرد، تنشها و بحثهای داخلی گستردهای را در دولت ایجاد کرده و تصمیمگیری نهایی درباره سیاست ایران را پیچیدهتر کرده است. در همین راستا، سخنرانی جی دی ونس، معاون رئیس جمهور ایالات متحده در جمع فرماندهان نظامی آمریکا به شدت مورد توجه رسانهها و تحلیلگران قرار گرفته است. ونس خطاب به دونالد ترامپ و این فرماندهان گفت: «آقای رئیسجمهور، آنچه بیش از همه درباره شما و فرمانداران تحسین میکنم این است که شما واقعاً باید تصمیم بگیرید؛ باید پای آن تصمیمها بایستید و پیامدهایشان را تحمل کنید یا از دستاوردهایشان بهرهمند شوید. نکته خوب درباره سناتور ایالات متحده بودن، همانطور نکته خوب درباره معاون رئیسجمهور بودن این است که وقتی اوضاع اشتباه پیش میرود، کسی شما را مقصر نمیداند. بنابراین، خطاب به فرمانداران حاضر در اینجا، ما شجاعت شما را تحسین میکنیم، رهبری شما را تحسین میکنیم، و خطاب به رئیسجمهور ایالات متحده، شما را برای همه کارهای بزرگی که برای کشور انجام میدهید تحسین میکنیم»
در روزهای نخست تجاوز نظامی اسرائیل علیه ایران، الجزیره در گزارشی با عنوان «اسرائیل را رها کن؛ چگونه تشدید تنش نظامی با ایران پایگاه حامیان ترامپ را دوپاره کرده است»، نوشت: چندین محافظهکار حملات اسرائیل را زیر سؤال برده و هشدار داده اند که ایالات متحده نباید به جنگی کشیده شود که به نفع منافع آن نیست.
تاکر کارلسون، مفسر برجسته محافظهکار که از چهرههای اصلی جنبش «دوباره آمریکا را بزرگ کنیم» (MAGA) ترامپ محسوب میشود، گفت که ایالات متحده نباید از «دولت جنگطلب» بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، حمایت کند.
خبرنامه صبحگاهی شبکه تاکر کارلسون روز جمعه نوشت: «اگر اسرائیل میخواهد این جنگ را به راه بیندازد، حق کامل دارد. این یک کشور مستقل است و میتواند هر کاری که بخواهد انجام دهد. اما نه با حمایت آمریکا.» این خبرنامه افزود که جنگ با ایران میتواند «نسل بعدی تروریسم را تغذیه کند» یا منجر به کشته شدن هزاران آمریکایی به نام یک برنامه خارجی شود. خبرنامه اظهار داشت: «بدیهی است که هیچکدام از این احتمالات برای ایالات متحده مفید نخواهد بود. اما گزینه دیگری وجود دارد: اسرائیل را رها کنید. بگذارید خودشان جنگهایشان را بجنگند.»
سناتور جمهوریخواه رند پال نیز علیه جنگ با ایران هشدار داد و محافظهکاران جنگطلب در واشنگتن را مورد انتقاد قرار داد. پال در پستی در شبکههای اجتماعی نوشت: «مردم آمریکا بهطور قاطع با جنگهای بیپایان ما مخالفاند و اینگونه بود که در سال ۲۰۲۴ به دونالد ترامپ رأی دادند.» او افزود: «از رئیسجمهور ترامپ میخواهم که مسیر خود را ادامه دهد، آمریکا را در اولویت قرار دهد و در هیچ جنگی بین کشورهای دیگر مشارکت نکند.» مارجوری تیلور گرین، نماینده راستگرای کنگره، نیز پیامی ارسال کرد که نشاندهنده مخالفت او با این حملات بود. او پیشتر به ترامپ هشدار داده بود که بر اساس ادعاهای اسرائیل مبنی بر اینکه تهران در آستانه دستیابی به سلاح هستهای است، به ایران حمله نکند. او در شبکه ایکس نوشت: «من برای صلح دعا میکنم. صلح. این موضع رسمی من است.»
تاکر کارلسون، بهمن ماه نیز در مخالفت با جنگ ایران گفت: «در مورد جنگ با ایران به ما دروغ نگویید، آیا دفاع از تاسیسات نفتی و پتروشیمی منطقه برای محافظت در برابر زرادخانه عظیم موشکی ایران کافی است؟ اگر آنها این تأسیسات را از کار بیندازند چه بر سر اقتصاد آمریکا میآید؟ سقوط میکند! و ممکن است واقعاً سقوط سنگینی باشد، این فقط یک ریسک واقعی است.»
