پویاروز- تهران- پیروزی دموکرات‌ها در انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا و از دست رفتن کنترل هر دو مجلس کنگره از سوی جمهوری‌خواهان، فشارها بر دولت دونالد ترامپ درباره ادامه جنگ با ایران را افزایش داده است؛ هرچند اختیارات رئیس‌جمهور برای تداوم اقدامات نظامی همچنان پابرجاست.
به گزارش سیاست خارجی ایرنا، «پیروزی قاطع دموکرات‌ها در انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا و تصاحب هر دو مجلس کنگره، بار دیگر نگاه‌ها را به سیاست خارجی واشنگتن و به‌ویژه پیامدهای این تحول برای جنگ با ایران معطوف کرده است. این انتخابات که تا حد زیادی به‌عنوان همه‌پرسی درباره سیاست‌های دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، ارزیابی شد، نشان داد جنگ با ایران یکی از عوامل مهم شکست جمهوری‌خواهان بوده است.»
الجزیره در گزارشی در این خصوص نوشت: جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران از موضوعات اصلی مورد توجه رأی‌دهندگان آمریکایی در این انتخابات بود. افزایش قیمت سوخت در پی بسته شدن تنگه هرمز و هزینه حدود ۴۷ میلیارد دلاری جنگ برای مالیات‌دهندگان آمریکایی، نارضایتی از سیاست‌های دولت ترامپ را تشدید کرده است. شماری از چهره‌های برجسته جمهوری‌خواه، از جمله جی‌دی ونس، معاون رئیس‌جمهور آمریکا، نیز تلاش کرده‌اند فاصله خود را از این جنگ حفظ کنند.
ترامپ روز چهارشنبه اذعان کرد که جنگ با ایران سهم قابل‌توجهی در شکست جمهوری‌خواهان داشته است، اما همچنان از تصمیم خود دفاع کرد. او در گفت‌وگو با خبرنگاران گفت این جنگ در کوتاه‌مدت قیمت بنزین را اندکی افزایش داده، اما اگر بار دیگر در چنین موقعیتی قرار بگیرد، همین تصمیم را اتخاذ خواهد کرد؛ زیرا به گفته او، در بلندمدت تنها راه‌حل این است که ایران به سلاح هسته‌ای دست پیدا نکند. این موضع در حالی مطرح می‌شود که ترامپ در جریان کارزار انتخاباتی خود وعده داده بود آمریکا را از جنگ‌های خارجی خارج کند و هزینه‌های زندگی شهروندان آمریکایی را کاهش دهد.
از زمان آغاز دوره ریاست‌جمهوری ترامپ در ژانویه ۲۰۲۵، آمریکا دو بار وارد جنگ علیه ایران شده است؛ بدون آنکه رئیس‌جمهور برای این اقدام از کنگره مجوز بگیرد. دموکرات‌ها تلاش کردند در برابر این تصمیمات مقاومت کنند، اما ترامپ با اتکا به اختیارات اجرایی خود توانست کنگره را دور بزند. بر اساس نظرسنجی رویترز/ایپسوس در آستانه انتخابات، تنها ۳۲ درصد پاسخ‌دهندگان از سیاست‌های ترامپ حمایت می‌کردند.
با وجود شکست جمهوری‌خواهان، ترامپ همچنان گزینه حملات بیشتر علیه ایران را در کنار مسیر مذاکرات دیپلماتیک باز نگه داشته است. او همچنین تهدید کرده است در برابر سیاست‌های دموکرات‌ها از حق وتوی ریاست‌جمهوری استفاده خواهد کرد.
چاک شومر، سناتور دموکرات، روز چهارشنبه گفت دموکرات‌ها از نظر اختیارات مالی دست برتر را در اختیار دارند و می‌توانند با استفاده از قدرت تخصیص بودجه، مانع ادامه جنگ شوند. او تأکید کرد که بنیان‌گذاران آمریکا اختیار کنترل بودجه را یکی از ابزارهای مهار رئیس‌جمهوری می‌دانستند که بدون رضایت مردم وارد جنگ می‌شود.
با این حال، محدود کردن بودجه جنگ لزوماً اقدامی ساده نخواهد بود. جیمز بویز، پژوهشگر مرکز سیاست آمریکا در دانشگاه کالج لندن، به الجزیره گفت در شرایطی که نیروهای آمریکایی در منطقه حضور دارند، چنین اقدامی با دشواری‌های جدی روبه‌رو خواهد شد و ممکن است به‌عنوان به خطر انداختن جان نظامیان آمریکایی تلقی شود.
تحلیلگران همچنین معتقدند قطعنامه اختیارات جنگی که در سال ۱۹۷۳ تصویب شد، احتمالاً ابزار مؤثری برای مهار ترامپ نخواهد بود. بر اساس این قانون، رئیس‌جمهور می‌تواند برای مقابله با یک حمله قریب‌الوقوع اقدام نظامی کند، اما عملیات نظامی باید ظرف ۶۰ روز پایان یابد؛ مگر آنکه کنگره اعلام جنگ کند. رئیس‌جمهور نیز می‌تواند مصوبات کنگره را وتو کند و لغو این وتو به رأی دوسوم هر دو مجلس نیاز دارد؛ اکثریتی که دموکرات‌ها در اختیار ندارند.
با این وجود، تضعیف جایگاه جمهوری‌خواهان در انتخابات میان‌دوره‌ای می‌تواند موقعیت ایران را در پیگیری شروط خود برای پایان دادن به جنگ تقویت کند و تهران را به طرح جدی‌تر مطالباتش در برابر واشنگتن ترغیب کند.
در مجموع، اگرچه پیروزی دموکرات‌ها در کنگره می‌تواند فشار سیاسی و مالی بر دولت ترامپ را برای ادامه جنگ افزایش دهد، اما به معنای پایان فوری اختیارات رئیس‌جمهور برای تصمیم‌گیری درباره اقدامات نظامی علیه ایران نیست. ترامپ همچنان از ابزارهای اجرایی و حق وتو برخوردار است و میزان تأثیرگذاری کنگره جدید بر سیاست جنگی کاخ سفید به چگونگی استفاده دموکرات‌ها از اختیارات نظارتی و بودجه‌ای خود بستگی خواهد داشت.
تحولات مرتبط با غزه و اوکراین
پیروزی دموکرات‌ها علاوه بر جنگ ایران، می‌تواند بر رویکرد واشنگتن در قبال غزه و اوکراین نیز تأثیر بگذارد. شماری از نمایندگان ترقی‌خواه تازه‌منتخب دموکرات، از منتقدان جدی جنگ اسرائیل در غزه و حمایت‌های مالی و نظامی آمریکا از تل‌آویو هستند. در همین چارچوب، عبدالالسید، سناتور منتخب ایالت میشیگان، وعده داده است برای توقف کمک‌های آمریکا به اسرائیل تلاش کند.
ترامپ نیز در روز انتخابات اعلام کرد که بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، پیشنهاد کرده است کمک سالانه چهار میلیارد دلاری آمریکا به این رژیم تا پایان سال جاری میلادی متوقف شود؛ هرچند واشنگتن در صورت نیاز همچنان به اسرائیل کمک خواهد کرد.
در موضوع اوکراین نیز دموکرات‌ها از ادامه حمایت آمریکا دفاع می‌کنند و پیروزی آنان امیدواری کی‌یف را برای بازگشت کمک‌های نظامی و اطلاعاتی واشنگتن افزایش داده است. دونالد ترامپ در ماه‌های گذشته با انتقاد از ولودیمیر زلنسکی، رئیس‌جمهور اوکراین، تعلیق برخی تحریم‌های نفتی روسیه و کاهش حمایت از کی‌یف، اختلافاتی با متحدان اروپایی آمریکا ایجاد کرده بود.
زلنسکی در واکنش به پیروزی دموکرات‌ها ابراز امیدواری کرد که با آغاز به کار کنگره جدید در ژانویه، حمایت آمریکا از اوکراین افزایش یابد و روابط واشنگتن و اروپا بهبود پیدا کند.
