لندن – مدیر کل آژانس بینالمللی انرژی اتمی بهعنوان مسئول نهاد ناظر بر اجرای تعهدات هستهای برجام، بار دیگر ادعا کرد که این توافق بهدلیل پیشرفتهای اتمی ایران، به اصلاحات مهمی نیاز دارد.
به گزارش روز سهشنبه ایرنا، رافائل گروسی در گفتوگو با خبرگزاری آنسا ایتالیا مدعی شد که توافق هستهای سال ۹۴ دیگر کارایی ندارد و باید توافق فنی جدیدی صورت گیرد که واقعیتهای هستهای ایران را شامل شود.
وی با اشاره به افزایش تولید اورانیوم غنی شده در ایران که گزارش آن را هفته پیش به اعضای شورای حکام ارائه کرد، افزود: «توافق اصلی را میتوان به عنوان یک مبنا به کار گرفت اما خود آن دیگر مفید نیست.»
مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی اضافه کرد: «ما باید به بازبینی مجدد این توافق پرداخته و نسخه فنی جدیدی برای آن پیدا کنیم. این یک فرایند پیچیده است که بر اساس آن کشورهای اروپایی، ایالات متحده، چین و روسیه باید با آژانس بینالمللی انرژی بنشینند و سازوکاری را تعریف کنند که با واقعیت جدید ایران سازگار است.»
گفتنی است که جمهوری اسلامی ایران در سال ۲۰۱۸ سازوکار حل اختلاف را در چارچوب کمیسیون مشترک برجام در سطح وزیران خارجه اعضای باقیمانده در این توافق فعال کرد. در نتیجه این نشست، طرفهای عضو برجام با صدور بیانیهای، ۱۱ تعهد را برای جبران خسارتهای اقتصادی ناشی از اقدام یکجانبه آمریکا مطرح کردند.
اما اجرای نامتوازنِ این توافق از یک طرف و فشارهای ناشی از اعمال و تشدید تحریمهای یکجانبه آمریکا از طرف دیگر، باعث شد تا یکسال پس از خروج آمریکا از برجام، شورایعالی امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران تصمیماتی در راستای متوقف کردن گام به گام اجرای اقدامات داوطلبانه تعهدات هستهای با اعطای فرصتهای ۶۰ روزه به دیپلماسی، اتخاذ کند.
ایران تا یک سال پس از خروج آمریکا از برجام به تمامی تعهداتش ذیل این توافق عمل کرد تا به کشورهای اروپایی که وعده میدادند آثار خروج واشنگتن از توافق را جبران میکنند، فرصت دهد تا برای تحقق این وعده تلاش کنند اما با توجه به اینکه کشورهای اروپایی به وعدههایشان عمل نکردهاند، ایران نیز در چند گام تعهداتش ذیل برجام را کاهش داد.
دولت دموکرات جو بایدن پس از روی کار آمدن در ژانویه ۲۰۲۱، اقدام یکجانبه دولت سابق این کشور را برای خروج از توافق ایران و گروه ۱+۵ محکوم کرد اما همچنان سیاستهای فشار حداکثری دولت دونالد ترامپ را در پیش گرفته است.
در واقع، تجربه نشان داده است که کاخ سفید به رغم ادعای دیپلماسی اراده لازم را برای تصمیمگیری در زمینه بازگشت به برجام و جبران سیاست شکست خورده دولت دونالد ترامپ رئیس جمهور سابق آمریکا علیه ایران ندارد.
مذاکرات برای از سرگیری اجرای برجام در هشت دور با حضور نمایندگان گروه ۱+۴، اتحادیه اروپا و ایران در وین برگزار شد. هیات آمریکایی نیز به صورت غیر مستقیم در گفت وگوها حاضر بود اما نتیجه مذاکرات به دلیل عواملی همچون تناقض در رفتار، تعلل در تصمیمگیری، زیادهخواهی و طرح درخواستهای جدید از سوی آمریکا معطل ماند.
سید عباس عراقچی وزیر امور خارجه کشورمان پیشتر بیان داشت که برجام دیگر به شکل کنونی قابل احیا نیست و بخشهایی از آن باید اصلاح شود. وی بیان داشت: این سند باید باز شود و قسمت هایی از آن تغییر یابد. بنابراین مذاکرات جدیدی باید شکل بگیرد.
وی اصلاحات در توافق هستهای سال ۹۴ را کار آسانی ندانست اما تصریح کرد که جمهوری اسلامی ایران تمام تلاش خود را در این زمینه به کار خواهد بست.
در همین پیوند نماینندگان ایران و سه کشور اروپایی انگلیس، فرانسه و آلمان، اوایل آذرماه در ژنو دیدار و قرار شد گفتوگوهای دیپلماتیک ادامه یابد./ایرنا
