گروه جامعه ایرنا – سازمان انتقال خون تنها متولی تامین خون و فرآورده‌های خونی در کشور است و وظیفه دارد خون سالم و کافی را در اختیار مراکز درمانی قرار دهد. اهداف این سازمان باسابقه نزدیک به نیم قرن خدمت، مشارکت در مراقبت از بیماران، تأمین خون سالم و کافی، بسیج اهداکنندگان داوطلب، همکاری با بیمارستان‌ها در حل مشکلات انتقال خون و گسترش شبکه پایگاه‌های انتقال خون است. این سازمان، جمع‌آوری و توزیع خون و فرآورده‌های آن را از طریق مراکز اهدا خون در سراسر کشور بر عهده دارد.

اکنون ۲۱۰ مرکز انتقال خون در کشور فعال هستند که از این میان، ۹۰ مرکز توانایی تهیه و تولید فرآورده‌های خونی را دارند و ۳۵ مرکز نیز آزمایش‌های تخصصی سلامت خون را انجام می‌دهند.

بیش از ۲میلیون اهدا کننده خون در سال

اهدای خون در ایران سال‌هاست که به‌صورت کاملاً داوطلبانه انجام می‌شود و اکنون به طور متوسط سالانه در ایران بیش از ۲ میلیون نفر به‌صورت کاملاً داوطلبانه خون اهدا می‌کنند.

اهدای خون هنگامی رخ می‌دهد که یک فرد سالم به طور داوطلبانه مقدار مشخصی از خون خود را در یک مرکز انتقال خون هدیه می‌دهد. خون اهدا شده پس از انجام آزمایش‌های غربالگری و تایید سلامتی به منظور تهیه فرآورده‌های خونی مورد استفاده قرار می‌گیرد یا از طریق بانک خون مراکز درمانی به افراد دیگر تزریق می‌شود.

خون سالم، نجات دهنده زندگی است و همه روزه، در سراسر جهان بسیاری از افراد به خون و فرآورده های خونی نیاز دارند، به طوری که از هر سه نفر مردم دنیا، یک نفر در طول زندگی احتیاج به تزریق خون و فرآورده های خونی پیدا می کند. بارزترین مثال برای موقعیت‌هایی که در آن نیاز مبرم به خون پیدا می‌شود، زمان بروز حوادث و سوانح گوناگون نظیر تصادفات رانندگی، سوختگی‌ها و اعمال جراحی است. علاوه بر این زنان باردار در حین زایمان، نوزادان و به خصوص نوزادان نارسی که به زردی دچار می شوند، نیازمند خون هستند و از طرفی بیماران مبتلا به سرطان که تحت شیمی درمانی یا اشعه درمانی قرار دارند هم از مصرف کنندگان خون و فرآورده های خون هستند، بسیاری از دیگر بیماران مانند بیماران تالاسمی و هموفیلی نیز ناگزیرند برای بهره مندی از یک زندگی به نسبت طبیعی برای تمام عمر به شکل منظم خون یا فرآورده‌های خون دریافت کنند.

پیام ترویجی اهدای خون در روزشمار برنامه‌های هفته سلامت گنجانده شد

از امسال با تصمیم ستاد برگزاری هفته سلامت وزارت بهداشت، پیام ترویجی اهدای خون در روزشمار هفته سلامت (۲۵ تا ۳۱ اردیبهشت ماه) گنجانده شد و بخشی از سیاست‌های وزارت بهداشت برای حمایت از زنجیره تأمین خون در کشور است و انتظار می‌رود با بهره‌گیری از ظرفیت‌های هفته سلامت، پیام‌های ترویجی سازمان انتقال خون به طیف وسیعی از مخاطبان در سراسر کشور منتقل شود؛ براین اساس امروز پنجشنبه ۳۱ اردیبهشت ماه به نام روز اهدای خون، اهدای عضو، ایثار و فرصت زندگی نامگذاری شده است.

مدیرعامل سازمان انتقال خون ایران با بیان اینکه سالانه حدود ۲ میلیون و ۴۰۰ واحد خون در ایران جمع‌آوری می‌شود، گفت: حدود ۲.۶ درصد از جمعیت ایران، خون اهدا می‌کنند که این رقم در مقایسه با کشورهای توسعه‌یافته با میانگین پنج درصد، فاصله دارد.

احمد قره‌باغیان درباره اهمیت توجه به اهدای خون در آینده، افزود: با توجه به روند رو به سالمندی جمعیت کشور و افزایش جراحی‌های پیشرفته در افراد مسن، نیاز به خون در آینده افزایش خواهد یافت؛ بنابراین جذب بانوان و جوانان زیر ۲۵ سال به چرخه اهدای خون از اهمیت بالایی برخوردار است.

مدیرعامل سازمان انتقال خون ایران خاطرنشان کرد: با وجود توسعه گسترده نظام سلامت و افزایش تعداد بیمارستان‌ها و خدمات درمانی، ساختار سازمان انتقال خون متناسب با این رشد توسعه پیدا نکرده است.

وی به وضعیت پلاسما و مشتقات دارویی اشاره کرد و گفت: پلاسما درمانی در مراکز درمانی و تامین خون و فرآورده‌های آن توسط سازمان انتقال خون تامین و برای رفع نیاز بیماران استفاده می‌شود.

قره‌باغیان افزود: پلاسمای فرآوری‌ هم‌ به عنوان ماده اولیه برای تولید داروهای مشتق از پلاسما به شرکت‌های پالایشگر داخلی و خارجی فرستاده می‌شود.

وی با اشاره به اهمیت داروهای مشتق از پلاسما اظهار کرد: این داروها از اهمیت استراتژیک برخوردار هستند و بیشترین میزان یارانه دارویی را به خود اختصاص می‌دهند.

مدیرعامل سازمان انتقال خون ایران ادامه داد: سازمان انتقال خون سالانه حدود ۳۰۰ هزار لیتر پلاسمای مازاد از خون‌های اهدایی را تامین می‌کند و افراد داوطلب می‌توانند با مراجعه به مراکز جمع‌آوری پلاسما، پلاسمای خود را اهدا کنند.

قره‌باغیان افزود: وزارت بهداشت نیاز سالانه کشور به فرآورده‌های مشتق از پلاسما را حداقل یک میلیون و ۱۰۰ هزار لیتر اعلام کرده که سازمان انتقال خون قادر به تامین ۳۰۰ هزار لیتر پلاسما است و مابقی توسط بخش خصوصی تامین می‌شود.

وضعیت مطلوب ذخایر خون کشور

مدیرعامل سازمان انتقال خون ایران با تأکید بر وضعیت مطلوب ذخایر خون کشور گفت: اگرچه ذخایر خونی افزایش یافته اما مردم باید توجه داشته باشند که انواع فرآورده‌های خونی تاریخ انقضای محدود دارند و به همین دلیل، همواره نیاز به اهدای خون وجود دارد.

وی به نیاز خاص بیماران به فرآورده‌های خونی اشاره کرد و افزود: پلاکت‌ها که برای بیماران سرطانی و سایر بیماران ضروری هستند، دارای تاریخ انقضای حداکثر تا پنج روز است؛ بنابراین نیاز به اهدای پلاکت یک ضرورت دائمی است و ما پلاکت را از خون کامل اهداکنندگان یا افرادی که برای اهدای پلاکت مراجعه می‌کنند، تهیه می‌کنیم.

درباره شرایط اهدای خون نیز گفت: آقایان می‌توانند سالانه چهار بار و خانم‌ها سه بار خون و ۲۴ بار اهدای پلاکت داشته باشد همچنین داشتن حداقل وزن ۵۰ کیلوگرم، فشار خون طبیعی و شرایط بالینی مناسب از جمله شرایط اهدای خون است که همه این موارد قبل از اهدای خون توسط پزشکان و کادر درمان مراکز انتقال خون ایران بررسی می‌شود.

قره باغیان خاطرنشان کرد: بیماران تالاسمی به طور همیشگی نیاز به دریافت خون دارند و برای زنان حین زایمان، مصدومان حوادث جاده‌ای و بیمارانی که دچار خونریزی داخلی می‌شوند نیز خون ضروری است؛ بنابراین همیشه به خون و فرآورده‌های خونی نیاز وجود دارد.

سقف سنی اهدای خون در کشور برداشته شد

مدیرکل دفتر جذب و نگهداری اهداکنندگان سازمان انتقال خون ایران گفت: دیگر محدودیتی برای اهدای خون برای افراد بالای ۶۵ سال وجود ندارد.

شهرام شکرچی افزود: دستورالعمل جدید سازمان، بر اساس جدیدترین منابع علمی معتبر تدوین و این تصمیم بر اساس رویکرد کشورهای توسعه یافته اتخاذ شده است که در آنها ملاک اهدای خون، پایش سلامت اهداکننده است نه سن اهداکننده.

وی تصریح کرد: اکنون تمامی افراد بالای ۱۸ سال می‌توانند بدون محدودیت و سقف سنی، به امر اهدای خون مبادرت کنند در حالی که پیش از این حداکثر سن برای اهدای خون ۶۵ سال تمام بود.

مدیرکل دفتر جذب با تاکید بر حفظ کیفیت خون اهدایی، گفت: تغییری در کیفیت و سلامت خون افراد بالای ۶۵ سال ایجاد نخواهد شد چرا که تمامی اهداکنندگان، قبل از انجام اهدای خون توسط پزشک معاینه می‌شوند و اهداکنندگان بالای ۶۵ سال، علاوه بر پزشک، توسط مدیر پزشکی نیز مورد بررسی قرار گرفته و تنها در صورت تایید سلامت آنها، اجازه ورود به فرایند اهدای خون را خواهند داشت.