پویاروز – تهران- یک کارشناس بازار انرژی، براین باور است که تشدید تهدیدهای مربوط به محاصره دریایی میتواند مسیر صادرات انرژی از خلیج فارس را مختل کرده و قیمت نفت را تا سطوح بیسابقه بالا ببرد؛ موضوعی که تأثیرات گستردهای بر بازارهای جهانی، اقتصاد آمریکا و روندهای تورمی خواهد داشت.
احسان حسینی در گفتوگو با خبرنگار اقتصادی ایرنا، درباره اقدام اخیر رییس جمهور آمریکا برای محاصره دریایی خلیج فارس با هدف اعمال فشارهای سیاسی و اقتصادی بر ملت ایران اظهار داشت: اگر چنین اقدامی عملی شود، تأثیر مستقیم و جدی بر بازار انرژی ایران و منطقه خواهد داشت. تنها کشتیهای مورد تأیید اجازه تردد دارند، یعنی کشتیهایی که با ایران معامله نکردهاند یا مورد پذیرش نیستند متوقف میشوند.
وی افزود: با این کار در عمل مسیر انتقال نفت، انرژی و کالا از خلیج فارس محدود یا مسدود میشود. این موضوع بهطور طبیعی موجب افزایش قیمت انرژی و نفت در جهان خواهد شد و میتواند بهعنوان مهمترین ابزار فشار ایران در برابر سیاستهای ترامپ عمل کند.
این فعال بخش انرژی ادامه داد: اگر ایران در شرایط عادی در چارچوب توافقات با چین یا برای مدیریت بازار اجازه میداد بخشی از نفت عراق به چین برسد تا قیمتها متعادلتر شود، اکنون با اقدام ترامپ این امکان هم از بین میرود. در نتیجه فشار تورمی ایجاد خواهد شد.
قیمت ۲۰۰ دلاری نفت دور از انتظار نیست
حسینی خاطر نشان کرد: همین حالا قیمت نفت در بازار فیزیکی به حدود ۱۴۰ دلار رسیده است. اگر این روند ادامه پیدا کند و ایران نیز به این شرایط واکنش نشان دهد، قیمت نفت ممکن است حتی تا ۲۰۰ دلار برای هر بشکه افزایش یابد.
وی یادآور شد: روزی که جنگ علیه ایران آغاز شد، نیمی از نفت عبوری از تنگه هرمز با اختلال روبهرو شد؛ اگر نیمه باقیمانده نیز دچار محدودیت شود، پیچیدگی وضعیت چند برابر خواهد شد.
حسینی ادامه داد: نیمی از نفتی که از تنگه عبور میکرد، پیشتر با خط لولههای جایگزین یا با مجوز ایران منتقل میشد. اگر آمریکا محاصره دریایی را اعمال کند، یکی از پاسخهای احتمالی ایران میتواند بستن تنگه بابالمندب باشد؛ مسیری که عربستان از آن برای دور زدن تنگه هرمز و انتقال نفت به دریای سرخ استفاده میکرد. بسته شدن آن نیز مشکلی مضاعف ایجاد میکند و درواقع اقدامی است که به نوعی به ضرر خود ترامپ تمام میشود.
اهرم بازدارندگی ایران تقویت می شود
این کارشناس حوزه انرژی اضافه کرد: ایران پیشتر تأکید کرده بود که برخورد شدیدتری لازم است و حتی برخی خطلولههای موازی تنگه هرمز باید از کار بیفتند. اکنون با محاصره دریایی و واکنش احتمالی ایران، همین اتفاق در عمل در حال رخ دادن است و اهرم بازدارندگی ایران تقویت میشود.
وی خاطرنشان کرد: این شرایط برای بازارهای مالی آمریکا بسیار سنگین خواهد بود و چند تریلیون دلار زیان ایجاد میکند. افزایش قیمت بنزین در آمریکا نیز موجب نارضایتی مردم شده است؛ در همین ۴۰ روز اخیر اعتراضهای زیادی نسبت به سیاستهای بنزینی ترامپ شکل گرفته و حتی در یک گزارش آمده بود که ۷۵ درصد مردم آمریکا معتقدند سیاستهای او در این حوزه از بایدن هم بدتر است. بنابراین، افزایش قیمت نفت و فشار تورمی، میتواند به ضرر جمهوریخواهان و حتی به زیان ترامپ در انتخابات آینده و انتخابات میاندورهای تمام شود.
هزینه سنگین محاصره دریایی برای آمریکا
این کارشناس انرژی درباره عملیبودن محاصره دریایی و تأثیر آن بر ایران توضیح داد: فرض کنیم ترامپ بتواند چنین محاصرهای انجام دهد، اما هزینه آن بسیار سنگین خواهد بود.- برخی آمارهای ثانویه بیانگر آن است که ایران حدود ۸۰ تا ۱۲۰ میلیون بشکه نفت روی آب دارد که در مسیرهای مختلف بهویژه چین منتقل میشود. همچنین حدود دو میلیون بشکه نفت با قیمتهای فعلی نزدیک به ۱۴۰ دلار برای هر بشکه در حال فروش است و این میزان حدود شش تا هفت میلیارد دلار در ماه درآمد ایجاد میکند.
حسینی تصریح کرد: درآمد نفتی ماهانه ایران نسبت به دوره قبل از جنگ دو تا سه برابر شده و حتی اگر محاصره اعمال شود، ایران بهمدت یک تا دو ماه میتواند فروش خود را در سطح بالا ادامه دهد.
بعید است محاصره بیش از یک ماه دوام بیاورد
این کارشناس بازار انرژی تأکید کرد: بعید است ترامپ بتواند بیش از یک ماه محاصره را ادامه دهد، چون هزینه بستن تنگه هرمز برای آمریکا و جهان بسیار بالا است. در همین جنگ ۴۰ روزه، با وجود نیمهفعال بودن بخشهایی از انتقال انرژی، فشار زیادی ایجاد شد؛ چه برسد به اینکه تنگه کاملاً بسته شود.
شرایط ایران با ونزوئلا کاملاً متفاوت است
وی در پاسخ به این پرسش که آیا محاصره دریایی ایران را در موقعیت مشابه ونزوئلا قرار میدهد، گفت: شرایط ایران با ونزوئلا کاملاً متفاوت است. مهمترین تفاوت، موقعیت جغرافیایی و وجود تنگه هرمز است؛ چیزی که ونزوئلا فاقد آن بود. همین موضوع دست برتر را در این زمینه برای ایران ایجاد میکند. اگر ونزوئلا هرمز داشت، قطعاً برخورد ترامپ با آن کشور متفاوت میبود. بنابراین، نمیتوان موقعیت ایران را با ونزوئلا مقایسه کرد.
حسینی درباره اثرات اقتصادی ادامه داد: افزایش قیمت نفت تا همین حالا تأثیرات گستردهای بر بازارهای جهانی گذاشته است. در ۴۰ روز گذشته حدود ۱۲ هزار میلیارد دلار از ارزش بورسهای آمریکا و متحدان آسیای شرقی کاسته شده است. قیمت کود و بسیاری از نهادههای کشاورزی به دلیل وابستگی به انرژی افزایش یافته و برخی کشاورزان آمریکایی حتی به کود دسترسی پیدا نکردهاند. بسیاری از کالاهای مرتبط با انرژی و حملونقل بین ۷۰ تا ۱۳۰ درصد افزایش قیمت داشتهاند.
ذخایر راهبردی انرژی فقط تا ۲۰ آوریل کفاف می دهد
این کارشناس انرژی با اشاره به پیشبینی بانک مرکزی مورگان مبنی بر اینکه ذخایر راهبردی انرژی کشورها تا ۲۰ آوریل کافی خواهد بود توضیح داد: در ابتدای جنگ، ترامپ اعلام کرد که این جنگ طولانی نخواهد شد و ذخایر استراتژیک بهصورت محدود آزاد میشود تا بازار آرام بماند. اما اکنون شرایط متفاوت شده و کشورها متوجه شدهاند که جنگ فرسایشی خواهد بود و ممکن است یکی دو سال ادامه داشته باشد. به همین دلیل از آزادسازی ذخایر عقبنشینی کردهاند.
حسینی در پایان خاطرنشان کرد: آمریکا نیز ذخایر خود را جز در حدی محدود آزاد نکرده است. بازار نیز این وضعیت را درک کرده و اختلاف قیمت میان بازار فیزیکی و بازار کاغذی نشاندهنده همین موضوع است؛ جایی که قیمتها در بازار فیزیکی به دلیل رشد تقاضا و محدودیت عرضه به حدود ۱۴۰ دلار رسیده است.
وی تاکید کرد: بازار فهمیده که جنگ طولانی است و ذخایر دیگر پاسخگوی شرایط نیست. بنابراین، پیشبینیهای قبلی کنار گذاشته شده و فضای بازار وارد مرحلهای جدید شده است.
